Dawno nie pisałem tutaj o Śląsku i śląskich sprawach, ale dzisiaj wydarzyła się rzecz, która wymaga wzmianki. W stolicy Imperium Mundi, w Bibliotece Kongresu, jakiś klerk przystawił pieczątkę na papierze, stwierdzającym, że śląski jest językiem, i nadał mu kod, „szl”.
Dlaczego rzecz jest ważna? Tak naprawdę, przecież dla nas, Ślązaków, nic się nie zmienia. Kwestia klasyfikacji języków i dialektów (decyzji, co jest językiem, a co dialektem danego języka) jest wyłącznie kwestią umowną i prawie zawsze sporną. W przypadku śląskim istnienie ciągłego kontinuum dialektalnego od języka polskiego, przez dialekty śląskie, laskie i morawskie do języka czeskiego jest obserwowalne gołym okiem, nawet dziś, kiedy architekci etniczni połowy XX wieku posprzątali ludzi i powkładali do przegródek po właściwych stronach granicy. Stare powiedzonko mówi, że język to dialekt, który ma armię i flotę. Jeśli więc rzecz jest tylko kwestią umowy, to co ustalenie amerykańskich bibliotekarzy zmienia?

Otóż zmienia bardzo wiele, a rzecz zasadza się na braku intelektualnej niezależności polskich środowisk akademickich i ogólnie, inteligenckich, które od sześćdziesięciu lat przyzwyczajone są do pracy intelektualnej przez odniesienie. Skoro Amerykanie uznają śląski za język, to w Polsce to uznanie automatycznie, prędzej czy później, przyjdzie. A jest to ważne, bo śląski jest językiem ginącym i jego zachowanie wymaga wysiłku i – niestety – stworzenia na poły sztucznego ekstraktu z wszystkich śląskich dialektów, czyli śląskiego języka literackiego, bo jako zbiór różniących się, lokalnych, wernakularnych gwar, śląski zginie w ciągu najbliższych 50 lat. W sytuacji zdecydowanego sprzeciwu polskiej inteligencji, rzecz ta była bardzo trudna, jeśli nie niemożliwa do zrealizowania – dziś, opór ten, chociaż nie zniknie, będzie słabł.

Słowem, dzięki jakiemuś urzędnikowi z pieczątką, którego nic a nic nie obchodzi przetrwanie ani Ślązaków, jako grupy, posiadającej odrębną tożsamość etniczną, ani ich wernakularnego języka, a pieczątkę przystawił, żeby mieć sprawę z głowy, albo dlatego, że bał się, czy ktoś go nie zredukuje ad Hitlerum i nie posądzi o jakąś straszną dyskryminację – śląskość jako taka nieznacznie zwiększyła swoje szanse na przetrwanie.